- \r\n
- Twoje granice s\u0105 przekraczane<\/li>\r\n
- lub Twoje potrzeby s\u0105 niezaspokojone<\/li>\r\n
- albo to i to<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
To dlatego jest tak bardzo wa\u017cne, \u017ceby\u015b mia\u0142 kontakt ze swoj\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105. Je\u015bli ten kontakt tracisz, stracisz r\u00f3wnie\u017c informacj\u0119 o tym, \u017ce jeste\u015b przekraczany, albo \u017ce nie zaspokajasz wa\u017cnych dla siebie potrzeb. Innymi s\u0142owy: je\u015bli czujesz z\u0142o\u015b\u0107, to super. Je\u015bli nie masz kontaktu ze z\u0142o\u015bci\u0105, to zach\u0119cam Ci\u0119 do pracy nad tym, \u017ceby ten kontakt odzyska\u0107.<\/p>\r\n
Aspekt 2. Intensywno\u015b\u0107 z\u0142o\u015bci<\/h2>\r\n
Emocja z\u0142o\u015bci bywa nazywana r\u00f3\u017cnie, w zale\u017cno\u015bci od tego, w jakim nat\u0119\u017ceniu wyst\u0119puje. Sama skala intensywno\u015bci prze\u017cywania emocji jest mniej wa\u017cna ni\u017c to, w jaki spos\u00f3b jej do\u015bwiadczasz. Innymi s\u0142owy, kluczowe jest to, \u017ceby\u015b wiedzia\u0142 jak intensywna jest prze\u017cywana przez Ciebie z\u0142o\u015b\u0107, w Twojej w\u0142asnej skali, np. od 1 do 10. Tym niemniej, mo\u017ce Ci si\u0119 przyda\u0107 poni\u017csza lista, uporz\u0105dkowana od najmniejszej do najwi\u0119kszej intensywno\u015bci:<\/p>\r\n
- \r\n
- \r\n
- \r\n
- niezadowolenie<\/li>\r\n
- rozdra\u017cnienie<\/li>\r\n
- irytacja<\/li>\r\n
- zdenerwowanie<\/li>\r\n
- z\u0142o\u015b\u0107<\/li>\r\n
- gniew<\/li>\r\n
- w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107<\/li>\r\n
- furia<\/li>\r\n
- nienawi\u015b\u0107<\/li>\r\n
- (dalej na skali b\u0119dzie oboj\u0119tno\u015b\u0107, bezsilno\u015b\u0107)<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
W kontek\u015bcie poprzedniego punktu, jest tak, \u017ce im wi\u0119cej czujesz z\u0142o\u015bci, tym bardziej:<\/p>\r\n
- \r\n
- \r\n
- \r\n
- Twoje granice s\u0105 przekraczane<\/li>\r\n
- lub Twoje potrzeby niezaspokojone<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
Je\u015bli wi\u0119c czujesz gniew, furi\u0119, albo nienawi\u015b\u0107, oznacza to, \u017ce albo jeste\u015b bardzo przekraczany albo Twoje potrzeby s\u0105 skrajnie niezaspokajane. Mo\u017ce to m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce nie dbasz o swoje potrzeby, przez co poziom Twojej frustracji ro\u015bnie. A im d\u0142u\u017cej nie dbasz o swoje potrzeby, albo ich zaspokojenie w danym \u015brodowisku nie jest mo\u017cliwe, tym wi\u0119cej z\u0142o\u015bci. Mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c tak, \u017ce Twoje otoczenie nie przyjmuje Twojej z\u0142o\u015bci, albo sobie na ni\u0105 nie pozwalasz. Mo\u017cesz w\u00f3wczas pr\u00f3bowa\u0107 „zas\u0142u\u017cy\u0107” na spe\u0142nienie Twoich potrzeb, ale poniewa\u017c ju\u017c jeste\u015b w stanie frustracji, to taka strategia mo\u017ce si\u0119 nie sprawdza\u0107. Na ko\u0144cu listy intensywno\u015bci doda\u0142em oboj\u0119tno\u015b\u0107. Jest to stan, w kt\u00f3rym nie walczysz ju\u017c ani o granice ani o potrzeby. Jest takie powiedzenie: „r\u0119ce opadaj\u0105”. To jest dla mnie ilustracja tego typu sytuacji. Je\u015bli oboj\u0119tniejesz, to mo\u017ce to znaczy\u0107, \u017ce jeste\u015b jeszcze dalej na kontinuum z\u0142o\u015bci. I niestety oznacza to, \u017ce jest jeszcze gorzej – bo tracisz kontakt z tym, jak bardzo cierpisz. Uwa\u017cam, \u017ce warto w takiej sytuacji si\u0119gn\u0105\u0107 po wsparcie.<\/p>\r\n
Aspekt 3. Z\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017cana wprost i nie wprost<\/h2>\r\n
Mo\u017cesz do\u015bwiadcza\u0107 oraz wyra\u017ca\u0107 z\u0142o\u015b\u0107 wprost oraz nie wprost. Z\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017cana wprost chyba nie wymaga t\u0142umaczenia. A z\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017cana nie wprost, jest zwana z\u0142o\u015bci\u0105 biern\u0105. Przyk\u0142ady z\u0142o\u015bci wyra\u017canej w spos\u00f3b bierny: obra\u017canie si\u0119, dawanie rad, uderzanie w czu\u0142e punkty, z\u0142o\u015bliwo\u015bci, uszczypliwo\u015b\u0107, manipulacja, obgadywanie, wy\u015bmiewanie, \u017cartowanie (kt\u00f3re nie jest \u015bmieszne dla wszystkich), zaniechanie, zamykanie si\u0119, lito\u015b\u0107, wywy\u017cszanie si\u0119, intelektualizowanie, wypominanie, trywializowanie, zamiatanie pod dywan, pospieszanie, ignorowanie, oboj\u0119tno\u015b\u0107, szanta\u017cowanie, m\u015bciwo\u015b\u0107, wywo\u0142ywanie poczucia winy, por\u00f3wnywanie, ocenianie, pouczanie. Ten podzia\u0142 jest wa\u017cny g\u0142\u00f3wnie z tego powodu, \u017ce z\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017can\u0105 nie wprost mo\u017ce by\u0107 Ci trudniej „z\u0142apa\u0107 za r\u0119k\u0119”. Szczeg\u00f3lnie w takiej sytuacji jest bardzo wa\u017cne, \u017ceby\u015b mia\u0142 kontakt ze swoj\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105. Dzi\u0119ki temu b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 swoimi granicami lub potrzebami, kt\u00f3re w danej sytuacji s\u0105 frustrowane. Je\u015bli chodzi o z\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017can\u0105 wprost, to mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce bywa to trudne. Powiedzenie komu\u015b, \u017ce jeste\u015bmy na niego \u017ali i do tego wyra\u017cenie, czego od niego potrzebujemy, cz\u0119sto wymaga du\u017cej odwagi. Stajemy si\u0119 w\u00f3wczas bardzo wyra\u017ani, bardzo okre\u015bleni. Nara\u017camy si\u0119 na odmow\u0119 i poczucie bycia odrzuconym. Korzy\u015bci\u0105 jest to, \u017ce jeste\u015bmy szybko sprawdzi\u0107 co w danej relacji jest mo\u017cliwe. Je\u015bli do\u015bwiadczymy odmowy i prze\u017cyjemy zwi\u0105zany z ni\u0105 smutek (i now\u0105 z\u0142o\u015b\u0107), umo\u017cliwia to nam poszukanie takich relacji, w kt\u00f3rych nasza wyra\u017ano\u015b\u0107 b\u0119dzie zasobem a to, czego potrzebujemy spotka si\u0119 ze zrozumieniem i ch\u0119ci\u0105 spe\u0142nienia.<\/p>\r\n
Aspekt 4. Kontekst, w kt\u00f3rym czujesz z\u0142o\u015b\u0107<\/h2>\r\n
Wa\u017cne jest, \u017ceby\u015b dobrze rozpozna\u0142 kontekst, w kt\u00f3rym do\u015bwiadczasz z\u0142o\u015bci. A szczeg\u00f3lnie to, czy z dan\u0105 osob\u0105 czujesz si\u0119 bezpiecznie czy nie. Je\u015bli jeste\u015b w sytuacji z agresorem, to \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego pomo\u017ce Ci dobra\u0107 odpowiednie zachowanie. W sytuacji zagro\u017cenia ze strony agresora, kluczowe jest to, \u017ceby \u00f3w agresora zatrzyma\u0107 i ochroni\u0107 swoje granice. Moim zdaniem elegancja, z jak\u0105 to zrobisz jest drugorz\u0119dna. Je\u015bli chodzi o same granice, to z osobami bliskimi, z kt\u00f3rymi czujesz si\u0119 bezpiecznie, mo\u017ce by\u0107 podobnie. Je\u015bli czujesz si\u0119 przekraczany jest bardzo wa\u017cne, \u017ceby\u015b dan\u0105 sytuacj\u0119 zatrzyma\u0142. Je\u015bli bowiem dasz si\u0119 przekroczy\u0107, to istnieje du\u017ce ryzyko, \u017ce b\u0119d\u0105c przekroczonym, w jaki\u015b spos\u00f3b r\u00f3wnie\u017c mo\u017cesz przekroczy\u0107 t\u0119 osob\u0119. Innymi s\u0142owy: dbaj\u0105c o w\u0142asne granice, zadbasz r\u00f3wnie\u017c o relacj\u0119 z blisk\u0105 osob\u0105. I tutaj r\u00f3wnie\u017c kluczowa jest skuteczno\u015b\u0107 w zatrzymaniu potencjalnego przekroczenia. W odr\u00f3\u017cnieniu od sytuacji z agresorem, w bliskiej relacji po ochronie granic, warto da\u0107 sprawie ci\u0105g dalszy. Najpierw odkry\u0107 jakie zachowanie wywo\u0142a\u0142o z\u0142o\u015b\u0107 i jakie granice forsowa\u0142o, albo jakiej niezaspokojonej potrzeby dotyka\u0142o. A nast\u0119pnie warto zaj\u0105\u0107 si\u0119 ustaleniem tego, jak w danej relacji, mo\u017cna dan\u0105 granic\u0119 chroni\u0107, albo jak zaspokaja\u0107 niezaspokojon\u0105 potrzeb\u0119. Dzi\u0119ki temu, w d\u0142u\u017cszym terminie, dana relacja mo\u017ce si\u0119 poprawi\u0107, nawet je\u015bli pocz\u0105tkowo poziom frustracji by\u0142 bardzo wysoki. Je\u015bli chodzi o sytuacje z agresorem, to zach\u0119cam Ci\u0119 do ostro\u017cno\u015bci w m\u00f3wieniu o swoich granicach i potrzebach. Mo\u017ce to bowiem prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej odkrywasz swoje czu\u0142e miejsca i nara\u017casz si\u0119 na to, \u017ce kto\u015b to wykorzysta przeciwko Tobie. To dlatego sprawdzenie czy jest bezpiecznie, jest tak wa\u017cne. Bo je\u015bli nie jest bezpiecznie, to mo\u017ce lepiej si\u0119 wycofa\u0107. A je\u015bli to niemo\u017cliwe, to mo\u017ce lepiej skupi\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na tym, co jest do za\u0142atwienia, a relacj\u0119 maksymalnie ograniczy\u0107.<\/p>\r\n
Aspekt 5. Z\u0142o\u015b\u0107 – niszcz\u0105ca si\u0142a<\/h2>\r\n
Mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce sytuacja, w kt\u00f3rej prze\u017cywasz du\u017co z\u0142o\u015bci, gniewu czy w\u015bciek\u0142o\u015bci jest bardzo niekomfortowa sama w sobie. Z\u0142o\u015b\u0107 ma bowiem aspekt niszcz\u0105cy. W tym sensie jest troch\u0119 jak ogie\u0144 – mo\u017ce da\u0107 energi\u0119 do ogrzania domu, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c \u00f3w dom spali\u0107. Moim zdaniem warto zajmowa\u0107 si\u0119 swoj\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105 od obu stron:<\/p>\r\n
- \r\n
- \r\n
- \r\n
- objawowo, poprzez: zatrzymywanie sytuacji, fizyczne wycofanie si\u0119 z sytuacji, ustalenie kiedy rozmowa b\u0119dzie kontynuowana itp. (co zabezpiecza przed eskalacj\u0105 konfliktu i „zniszczeniami w afekcie”)<\/li>\r\n
- przyczynowo, poprzez: odkrywanie przekraczanych granic i niezaspokojonych potrzeb oraz zaspokajanie tych potrzeb (dzi\u0119ki czemu poziom frustracji mo\u017ce si\u0119 obni\u017ca\u0107 i co z kolei daje szanse na wi\u0119ksz\u0105 „pojemno\u015b\u0107” w sytuacjach kryzysowych)<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
Aspekt 6. Eksplozja vs. implozja<\/h2>\r\n
W naszej kulturze z\u0142o\u015b\u0107 ma s\u0142aby marketing. Wybuchanie z\u0142o\u015bci\u0105 nie jest dobrze postrzegane. Ma\u0142o kto widzi w nas w\u00f3wczas osob\u0119 w potrzebie. Oczekiwania id\u0105 bardziej w t\u0119 stron\u0119, \u017ceby z\u0142o\u015bci nie wyra\u017ca\u0107 i nie okazywa\u0107. Mo\u017ce to zach\u0119ca\u0107 do t\u0142umienia z\u0142o\u015bci. Je\u015bli zdecydujesz si\u0119 na p\u00f3j\u015bcie w t\u0119 stron\u0119, to chc\u0119 Ci powiedzie\u0107 o mo\u017cliwych konsekwencjach. Korzy\u015bci\u0105 z t\u0142umienia z\u0142o\u015bci jest utrzymywanie wi\u0119zi. Je\u015bli nie wyrazisz swojej frustracji, inne osoby mog\u0105 Ci\u0119 akceptowa\u0107. Niekt\u00f3re osoby ch\u0119tnie nawet z tego skorzystaj\u0105. Kosztem t\u0142umienia z\u0142o\u015bci jest to, \u017ce mo\u017cesz przyzwala\u0107 na przekraczanie siebie oraz to, \u017ce Twoje potrzeby pozostan\u0105 niezaspokojone. Ponadto Twoja energia b\u0119dzie kierowana na t\u0142umienie z\u0142o\u015bci, a nie na si\u0119ganie do os\u00f3b, z kt\u00f3rymi mo\u017cesz si\u0119 wymieni\u0107 lub zaspokoi\u0107 potrzeby. Mo\u017ce to wi\u0119c prowadzi\u0107 do uczucia zm\u0119czenia i innych objaw\u00f3w. Dla przyk\u0142adu, Gabor Mate, m\u00f3wi o nowotworach jako o konsekwencji d\u0142ugotrwa\u0142ego t\u0142umienia w\u0142asnej z\u0142o\u015bci i nieumiej\u0119tno\u015bci m\u00f3wienia „nie”.<\/p>\r\n
Aspekt 7. Nadmiarowo\u015b\u0107<\/h2>\r\n
Czasem mo\u017cesz mie\u0107 poczucie, \u017ce Twoja z\u0142o\u015b\u0107 jest nadmiarowa – \u017ce wydarza si\u0119 do\u015b\u0107 b\u0142aha sprawa, a Ty reagujesz bardzo mocno. Tak jak wcze\u015bniej pisa\u0142em, mo\u017ce to \u015bwiadczy\u0107 o poziomie Twojej frustracji. W\u00f3wczas ta jedna, dodatkowa kropla, potrafi przela\u0107 czar\u0119 goryczy. Poczucie nadmiarowo\u015bci mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadczy\u0107 o nieprzepracowanych, otwartych tematach z przesz\u0142o\u015bci, cz\u0119sto maj\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142a w dzieci\u0144stwie.<\/strong> Chodzi w tym o to, \u017ce nast\u0119puje kumulacja z\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra jest reakcj\u0105 na dan\u0105 chwil\u0119 i jednocze\u015bnie dana sytuacja dotyka \u201cstarej frustracji\u201d, jakiego\u015b niedomkni\u0119tego tematu z przesz\u0142o\u015bci. Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce ten bie\u017c\u0105cy temat „uruchamia” w nas jaki\u015b bolesny, niedomkni\u0119ty temat z przesz\u0142o\u015bci. Dla przyk\u0142adu: Wypowiadamy si\u0119 na spotkaniu ze znajomymi w jakiej\u015b sprawie i kto\u015b nam m\u00f3wi na to, \u017ce gadamy g\u0142upoty. Z\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 w takim przypadku naturaln\u0105 reakcj\u0105, je\u015bli poczujemy w tym na przyk\u0142ad, \u017ce kto\u015b nas ogranicza w naszych pogl\u0105dach (czyli czujemy presj\u0119 na granice), albo poczujemy si\u0119 niezrozumiani, czyli nasza potrzeba bycia rozumianym b\u0119dzie sfrustrowana. I jednocze\u015bnie, je\u015bli mamy tak\u0105 histori\u0119, \u017ce w dzieci\u0144stwie znacz\u0105ca dla nas osoba nas cz\u0119sto dewaluowa\u0142a, to nasza reakcja w tera\u017aniejszo\u015bci mo\u017ce by\u0107 bardzo gwa\u0142towna. Mo\u017cemy poczu\u0107 w sobie nie tylko z\u0142o\u015b\u0107 z tej chwili, ale mo\u017ce w nas uruchomi\u0107 si\u0119 echo dawnych wydarze\u0144. Cz\u0119sto jest tak, \u017ce nie mamy kontaktu z tym starym tematem. Warto doda\u0107, \u017ce czasami mo\u017cemy nie mie\u0107 poczucia nadmiarowo\u015bci. Je\u015bli wi\u0119c s\u0142yszysz od kilku os\u00f3b, \u017ce Twoje reakcje wydaj\u0105 si\u0119 im nadmiarowe, to zach\u0119cam Ci\u0119 do zaciekawienia si\u0119 tym. Ze wzgl\u0119du na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tego aspektu, uwa\u017cam, \u017ce dobrym miejscem na zajmowanie si\u0119 nadmiarowo\u015bci\u0105, jest psychoterapia. W ramach psychoterapii mo\u017cna bowiem, w bezpiecznych warunkach, wyrazi\u0107 z\u0142o\u015b\u0107 do pierwotnych adresat\u00f3w i odkry\u0107 to, czego od nich potrzebowali\u015bmy, a nie dostali\u015bmy. To z kolei pozwala domkn\u0105\u0107 nasz\u0105 histori\u0119, odci\u0105\u017cy\u0107 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i umo\u017cliwi\u0107 lepsze rozeznanie w temacie potrzeb, kt\u00f3re pozostaj\u0105 aktualnie do zaspokojenia, sposob\u00f3w na zaspokajanie i adresat\u00f3w, do kt\u00f3rych kierujemy nasze potrzeby.<\/p>\r\n
Aspekt 8. Pozwolenie na z\u0142o\u015b\u0107<\/h2>\r\n
Z\u0142o\u015b\u0107 bywa trudna zar\u00f3wno w\u00f3wczas, gdy j\u0105 czujemy, jak r\u00f3wnie\u017c, gdy jeste\u015bmy jej odbiorcami. Dlatego wypracowujemy r\u00f3\u017cne sposoby na radzenie sobie z ni\u0105, kt\u00f3re mog\u0105 z jednej strony „ratowa\u0107 sytuacj\u0119”, a z drugiej, utrudnia\u0107 dotarcie do sedna sprawy. Wa\u017cne jest wi\u0119c, \u017ceby dawa\u0107 sobie pozwolenie na swoj\u0105 z\u0142o\u015b\u0107. Je\u015bli nie dajesz sobie pozwolenia na z\u0142o\u015b\u0107, to mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce b\u0119dziesz odczuwa\u0142 poczucie winy albo l\u0119k, albo wstyd, gdy j\u0105 wyra\u017casz. Cz\u0119sto idzie to w parze z tym, \u017ce jeste\u015b podatny na wp\u0119dzanie w poczucie winy, przestraszenie lub zawstydzenie Twojej z\u0142o\u015bci i tego, co pod ni\u0105, przez inne osoby. Zdarzaj\u0105 si\u0119 nawet sytuacje, w kt\u00f3rych ludzie maj\u0105 poczucie, \u017ce czuj\u0105c z\u0142o\u015b\u0107 (w kontek\u015bcie niezaspokojonych potrzeb), krzywdz\u0105 innych! Je\u015bli to jest co\u015b o Tobie, to mocno Ci\u0119 zach\u0119cam do pog\u0142\u0119bienia \u015bwiadomo\u015bci o tym wymiarze. Warto bowiem zdejmowa\u0107 z siebie ograniczenia, kt\u00f3re blokuj\u0105 Ci dost\u0119p do z\u0142o\u015bci i do ukrytych pod ni\u0105 niezaspokojonych potrzeb.<\/p>\r\n
Aspekt 9. Afekt vs wycofanie<\/h2>\r\n
Cz\u0119sto jest tak, \u017ce gdy trudno nam ze z\u0142o\u015bci\u0105, to idziemy w skrajno\u015bci. Na jednym biegunie b\u0119dzie w\u00f3wczas wycofywanie si\u0119 i maksymalne unikanie sytuacji, w kt\u00f3rych z\u0142o\u015b\u0107 jest wyra\u017cana. A na drugim biegunie b\u0119dzie okazywanie i wyra\u017canie z\u0142o\u015bci w nawet najbardziej b\u0142ahej sytuacji. Cz\u0119sto bywa tak, \u017ce partnerzy zajmuj\u0105 w relacji ze sob\u0105 te skrajne bieguny. Wyj\u015bcie z tego bywa trudne, bo wymaga, \u017ceby osoba, kt\u00f3ra si\u0119 wycofuje, zacz\u0119\u0142a wyra\u017ca\u0107 z\u0142o\u015b\u0107 i to, co pod ni\u0105. A osoba, kt\u00f3ra szybko wchodzi w \\”afekt\\”, \u017ceby potrafi\u0142a wi\u0119cej pomie\u015bci\u0107. Trudno to zrobi\u0107 wy\u0142\u0105cznie decyzj\u0105 intelektualn\u0105. Moim zdaniem wa\u017cne jest uprzednie zadbanie o sfrustrowane potrzeby. W\u00f3wczas zyskujemy wi\u0119cej „pojemno\u015bci” na zmian\u0119.<\/p>\r\n
Aspekt 10. Z\u0142o\u015b\u0107 jako energia<\/h2>\r\n
Z\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna zobaczy\u0107 jako energi\u0119. Tak jak ogie\u0144, kt\u00f3ry potrafi ogrza\u0107 lub spali\u0107. Z\u0142o\u015bci jako energii, mo\u017cemy u\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby si\u0119 wyodr\u0119bni\u0107 ze \u015brodowiska lub relacji, kt\u00f3ra nam nie s\u0142u\u017cy. Mo\u017cemy jej u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno do tego, by zadba\u0107 o granice, gdy s\u0105 naruszane jak r\u00f3wnie\u017c do si\u0119gania po to, czego potrzebujemy.<\/p>\r\n
Aspekt 11. Somatyzacja z\u0142o\u015bci<\/h2>\r\n
Somatyzacja oznacza wyra\u017canie problemu emocjonalnego poprzez objawy fizyczne\/cielesne. Je\u015bli masz trudno\u015b\u0107 ze z\u0142o\u015bci\u0105, np. gdy jej nie wyra\u017casz i nie zajmujesz si\u0119 potrzebami, kt\u00f3re s\u0105 pod ni\u0105, to cia\u0142o mo\u017ce Ci przyj\u015b\u0107 „z pomoc\u0105”. Z pomoc\u0105 w tym sensie, \u017ce przejmie energi\u0119 z\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej nie potrafisz wyrazi\u0107 do otoczenia. Ta energia jednak nie zniknie, tylko przejawi si\u0119 poprzez Twoje cia\u0142o w postaci doznania fizycznego, a z czasem choroby. Innymi s\u0142owy, je\u015bli b\u0119dziesz mia\u0142 w sobie du\u017co zatrzymanej z\u0142o\u015bci, to cia\u0142o pocz\u0105tkowo b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c t\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 wyra\u017ca\u0142o poprzez doznania fizyczne, na przyk\u0142ad b\u00f3l g\u0142owy. Je\u015bli jednak konsekwentnie nie b\u0119dziesz nic z tymi sygna\u0142ami z cia\u0142a robi\u0142, to mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce cia\u0142o „przesunie” problem jeszcze „g\u0142\u0119biej”, co mo\u017ce zamanifestowa\u0107 si\u0119 chorob\u0105. Praca w takiej sytuacji b\u0119dzie polega\u0142a na tym, \u017ceby stopniowo przywraca\u0107 z\u0142o\u015b\u0107 i ukryte pod ni\u0105 potrzeby z wszelkich objaw\u00f3w, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 czym\u015b zewn\u0119trznym, do naszej \u015bwiadomo\u015bci. Po to, by wyj\u015b\u0107 z usztywnionych wzorc\u00f3w adaptacyjnych, na rzecz przywracania elastycznych sposob\u00f3w samo-regulacyjnych.<\/p>\r\n
Aspekt 12. Z\u0142o\u015b\u0107 a wybaczenie<\/h2>\r\n
Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce lepiej wybacza\u0107 ni\u017c si\u0119 z\u0142o\u015bci\u0107. Szczeg\u00f3lnie swoim rodzicom, kt\u00f3rzy chcieli dla nas dobrze. Osobi\u015bcie nie mam nic przeciwko wybaczaniu. Je\u015bli potrafisz wybaczy\u0107 zamiast z\u0142o\u015bci\u0107 si\u0119, to mo\u017ce jest to dla Ciebie dobra droga. Z mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce czasem wybaczenie jest drog\u0105 na skr\u00f3ty. Jest form\u0105 skupienia si\u0119 na efekcie, bez wystarczaj\u0105cego zaanga\u017cowania w proces. Mo\u017ce mie\u0107 to takie skutki, \u017ce wybaczenie jest pozorne. \u017be deklaruje si\u0119 wybaczenie, ale w g\u0142\u0119bi serca pozostaje niezabli\u017aniona rana. Je\u015bli rezonujesz z moim przekazem, to rozwa\u017cam Ci\u0119 do rozwa\u017cenia perspektywy, w kt\u00f3rej wybaczenie nie jest racjonalnym wyborem lecz nieplanowanym stanem emocjonalnym, kt\u00f3rego do\u015bwiadczamy po przej\u015bciu „\u017ca\u0142oby”. Dla przyk\u0142adu: je\u015bli masz du\u017co z\u0142o\u015bci do swojego rodzica, to moim zdaniem warto i\u015b\u0107 na psychoterapi\u0119, \u017ceby\u015b m\u00f3g\u0142 wyrazi\u0107 wszystko, co Ci le\u017cy na w\u0105trobie. Cz\u0119sto bywa tak, \u017ce gdy wyrazimy ca\u0142\u0105 zalegaj\u0105c\u0105 w nas z\u0142o\u015b\u0107, to co w nas transformuje si\u0119. Po z\u0142o\u015bci, mo\u017ce przyj\u015b\u0107 smutek, zwi\u0105zany z tym, czego potrzebowali\u015bmy a nie do\u015bwiadczyli\u015bmy. Po smutku mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za to, co jednak dostali\u015bmy. To, co pojawi si\u0119 w Tobie nie jest mo\u017cliwe do przewidzenia. Obietnic\u0105, kt\u00f3ra nie jest gwarantowana, jest to, \u017ce gdy znajdziesz w sobie gotowo\u015b\u0107 na wyra\u017canie i do\u015bwiadczanie ca\u0142ego procesu, mo\u017cesz doj\u015b\u0107 do stanu spokoju, ulgi…i wybaczenia. To wybaczenie jest dla mnie emocjonalnym stanem spokoju i akceptacji dla realno\u015bci, kt\u00f3ra si\u0119 wydarzy\u0142a i z kt\u00f3r\u0105 nie trzeba nic robi\u0107. To stan przep\u0142ywu i \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce w zasadzie, to nie ma czego i komu wybacza\u0107. To dla mnie stan uwolnienia si\u0119 od przesz\u0142o\u015bci i usztywnionych wzorc\u00f3w adaptacyjnych, przyj\u0119cia odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne \u017cycie i w\u0142asne wybory w tu i teraz, na rzecz lepszej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n
Aspekt 13. Konstruktywne wyra\u017canie z\u0142o\u015bci<\/h2>\r\n
Jako narz\u0119dzie do konstruktywnego wyra\u017cania z\u0142o\u015bci, proponuj\u0119 Ci technik\u0119 FUO, czyli:<\/p>\r\n
- \r\n
- \r\n
- \r\n
- Fakty<\/li>\r\n
- Ustosunkowanie si\u0119<\/li>\r\n
- Oczekiwanie<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
Fakty<\/h3>\r\n
Odno\u015b si\u0119 do fakt\u00f3w, czyli do tego, co jest „niepodwa\u017calne”. Zmniejsza to ryzyko oporu w s\u0142uchaczu oraz otwiera drog\u0119 do relacyjnego za\u0142atwienia tematu.<\/p>\r\n
Ustosunkowanie si\u0119<\/h3>\r\n
Opisz to, co robi Ci dana sytuacja, czyli jak si\u0119 masz w danej sytuacji. To jest miejsce na ujawnienie Twojego prze\u017cycia. Zach\u0119cam Ci\u0119 przy tym, \u017ceby\u015b dopasowa\u0142 poziom otwierania si\u0119 do poziomu bezpiecze\u0144stwa sytuacji, w kt\u00f3rej jeste\u015b.<\/p>\r\n
Oczekiwanie<\/h3>\r\n
Powiedz czego oczekujesz lub potrzebujesz.<\/p>\r\n
Przyk\u0142ad FUO<\/h3>\r\n
Fakty<\/strong>: Umawiali\u015bmy si\u0119 na 19:00. Jest 19:15 i dopiero teraz si\u0119 pojawiasz. Nie da\u0142a\u015b mi zna\u0107, \u017ce b\u0119dziesz 15 minut p\u00f3\u017aniej. Ustosunkowanie si\u0119<\/strong>: To sprawia, \u017ce czuj\u0119 si\u0119 zlekcewa\u017cony. Cieszy\u0142em si\u0119 na nasze spotkanie, a teraz czuj\u0119, \u017ce si\u0119 wycofuj\u0119. Oczekiwanie<\/strong>: Chc\u0119, \u017ceby\u015b w przysz\u0142o\u015bci uprzedza\u0142a mnie, \u017ce si\u0119 sp\u00f3\u017anisz.<\/p>\r\n
Podsumowanie<\/h2>\r\n
Mam nadziej\u0119, \u017ce ten materia\u0142 pozwoli Ci na lepsze zrozumienie swojej w\u0142asnej z\u0142o\u015bci oraz na skupienie si\u0119 na Twoich granicach i potrzebach. Je\u015bli znasz osob\u0119, kt\u00f3rej mo\u017ce si\u0119 ten wpis przyda\u0107, b\u0119d\u0119 wdzi\u0119czny za przes\u0142anie linku do niego.<\/p>\r\n
Tyle na dzisiaj, trzymaj si\u0119 ciep\u0142o,
Rafa\u0142 Stolarek
Psychoterapeuta Gestalt<\/p>\r\nPotrzebujesz wsparcia? Nie musisz przez to przechodzi\u0107 w pojedynk\u0119. Si\u0119gnij po wsparcie \u2013 Niezale\u017cnie od tego, gdzie mieszkasz.<\/h3>\r\n
Jako certyfikowany psychoterapeuta oferuj\u0119 wsparcie indywidualne i grupowe \u2013 dost\u0119pne w pe\u0142ni online, w bezpiecznej i poufnej przestrzeni. Pracuj\u0119 z klientami z Polski i zagranicy.<\/p>\r\n
Um\u00f3w spotkanie online<\/a><\/p>\r\n
Uwaga: Trwa nab\u00f3r do grupy psychoterapeutycznej online, w ramach kt\u00f3rej b\u0119dzie mo\u017cliwo\u015b\u0107 w empatycznej i bezpiecznej przestrzeni odkrywa\u0107 nowe sposoby bycia w relacji, przy wsparciu moim i grupy – kliknij by dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej i um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na darmow\u0105 konsultacj\u0119<\/a>.<\/p>\r\n
Ewentualnie zostaw namiar do siebie. Skontaktuj\u0119 si\u0119 z Tob\u0105.<\/p>\r\n
<\/div>\n <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n![\"Psychoterapia](\"https:\/\/naszerelacje.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Nasze-Relacje-O-mnie-Rafal-Stolarek-small.webp\")
Jestem certyfikowanym psychoterapeut\u0105 w podej\u015bciu Gestalt. Moj\u0105 intencj\u0105 dla dzia\u0142alno\u015bci Centrum Rozwoju Nasze Relacje jest dawanie Ci takich jako\u015bci, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 Ci poszerzenie \u015bwiadomo\u015bci. Wierz\u0119 bowiem, \u017ce poszerzona \u015bwiadomo\u015b\u0107 daje realne szanse na ugruntowane zmiany w \u017cyciu – \u017cycie w autentyczno\u015bci, prawdzie, lekko\u015bci i obfito\u015bci.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\nRafa\u0142 Stolarek Centrum Rozwoju Nasze Relacje 888-200-760<\/a> kontakt@naszerelacje.pl<\/p>\r\n\r\n
<\/p>\r\n\r\n
B\u0105d\u017a na bie\u017c\u0105co z tym, co robi\u0119 – zapisz si\u0119 na newsletter:<\/p>\r\n
- \r\n
- \r\n
- \r\n
- \r\n